خلاصهی سریع
- ۱اول بفهمید شغلتان قانونمند است یا نه. پزشکی، پرستاری، داروسازی، معلمی، وکالت و عنوان «مهندس» شناسایی رسمی لازم دارند. بیشتر شغلها، مثل IT و اقتصاد، ندارند.
- ۲برای ویزا و بلو کارت مدرک دانشگاهی باید شناختهشده یا همارز باشد: یا دانشگاه در anabin با علامت H+ است، یا ارزیابی ZAB میگیرید.
- ۳ارزیابی ZAB حدود ۲۰۰ یورو هزینه دارد و تا حدود ۳ ماه بعد از کامل شدن پرونده طول میکشد.
- ۴پزشکها برای مجوز طبابت (Approbation) شناسایی، آلمانی B2 و امتحان زبان تخصصی پزشکی C1 لازم دارند.
- ۵اگر در آلمان زندگی میکنید و درآمد کمی دارید، کمکهزینهی شناسایی (Anerkennungszuschuss) تا ۶۰۰ یورو از هزینهها را میدهد.
- ۶مشاورهی رایگان در شبکهی IQ و سایت رسمی anerkennung-in-deutschland.de هست.
در این راهنما۱۴
ارزشگذاری و شناسایی مدرک ایرانی در آلمان
«شناسایی مدرک» در آلمان چند کار متفاوت است. این راهنما کمک میکند بفهمید شما کدام را لازم دارید، از کجا شروع کنید و چقدر هزینه و وقت میبرد.
اول این را بفهمید، شغل شما قانونمند است؟
| شغلهای قانونمند (reglementiert) | شغلهای غیرقانونمند | |
|---|---|---|
| مثال | پزشک، دندانپزشک، پرستار، داروساز، ماما، معلم مدرسه، وکیل، رواندرمانگر، عنوان «مهندس» | برنامهنویس، اقتصاددان، طراح، تحلیلگر داده، بیشتر شغلهای دفتری و فنی |
| برای کار کردن | شناسایی رسمی لازم است | لازم نیست، کارفرما تصمیم میگیرد |
| برای ویزا | شناسایی یا مسیر شناسایی | مدرک شناختهشده یا همارز (anabin یا ZAB) |
در Anerkennungs-Finder شغل و شهرتان را وارد کنید تا ببینید شغلتان قانونمند است و کدام اداره مسئول است.
مدرک دانشگاهی برای ویزا و بلو کارت
۱. anabin
- در anabin، بخش Institutionen، نام دانشگاه را جستجو کنید
- H+ یعنی دانشگاه شناختهشده است. H+/- یعنی بستگی دارد. H- یعنی نه
- بعد در بخش Abschlüsse ببینید نوع مدرک شما، مثلاً کارشناسی یا کارشناسی ارشد، همارز آمده یا نه
- اگر هر دو درست بود، برای ویزا معمولاً همین کافی است. صفحهی anabin را چاپ کنید
۲. ارزیابی ZAB (Zeugnisbewertung)
اگر دانشگاه یا مدرک در anabin نیست، یا کارفرما و اداره سند رسمی میخواهند:
- از ZAB آنلاین ارزیابی مدرک بخواهید
- هزینه حدود ۲۰۰ یورو برای اولین درخواست
- تا حدود ۳ ماه بعد از رسیدن مدارک کامل و پرداخت طول میکشد، پس زود درخواست بدهید
- ارزیابی ZAB اجازهی کار در شغل قانونمند نیست، فقط نشان میدهد مدرکتان با کدام مدرک آلمانی برابر است
- راهنمای بلو کارت
مشاغل قانونمند
پزشکی
- مجوز دائم طبابت (Approbation) از ادارهی سلامت ایالتی که میخواهید در آن کار کنید
- مدرک با مدرک آلمانی مقایسه میشود. اگر تفاوت زیاد باشد، امتحان دانش (Kenntnisprüfung) میدهید
- آلمانی B2 و امتحان زبان تخصصی پزشکی (Fachsprachprüfung) سطح C1
- تا گرفتن مجوز دائم، مجوز موقت کار (Berufserlaubnis) ممکن است
- همین مسیر کموبیش برای دندانپزشکی و داروسازی هم هست
پرستاری
- شناسایی لازم است، معمولاً با آلمانی B1 یا B2 بسته به ایالت
- اگر تفاوت باشد، دورهی تطبیق (Anpassungslehrgang) یا امتحان دانش
- با «همکاری شناسایی» (Anerkennungspartnerschaft) میتوانید با قرارداد کار به آلمان بیایید و همزمان کار کنید و شناسایی را تمام کنید
مهندسی
- کار در مهندسی معمولاً قانونمند نیست
- ولی برای استفاده از عنوان «Ingenieur» در بیشتر ایالتها اجازهی اتاق مهندسی ایالت (Ingenieurkammer) لازم است
معلمی و وکالت
- معلم مدرسه شدن به شناسایی از وزارت آموزش ایالت و معمولاً آلمانی C1/C2 نیاز دارد
- وکالت در آلمان با مدرک حقوق ایران مستقیم ممکن نیست و تحصیل تکمیلی لازم است
مدرک فنیوحرفهای (Ausbildung)
- شغلهای صنعتی و بازرگانی: IHK FOSA
- حرفههای دستی، مثل برقکاری، مکانیکی یا نانوایی: اتاق صنایع دستی (Handwerkskammer) شهر شما
- آنها همارزی مدرک را با آموزش حرفهای آلمان بررسی میکنند
مدارک لازم
- مدرک تحصیلی و ریزنمرات، با کپی برابر اصل
- ترجمهی رسمی به آلمانی. راهنمای ترجمهی رسمی
- سابقهی کار با نامهی کارفرماهای قبلی
- پاسپورت
- برای مدارک پزشکی و پرستاری، گاهی تأییدیهی وزارت علوم یا بهداشت ایران. اگر هنوز در ایران هستید، قبل از آمدن آمادهاش کنید
هزینه و کمکهزینه
- هزینهی شناسایی شغلهای قانونمند معمولاً چند صد یورو است، بهعلاوهی ترجمه
- اگر در آلمان زندگی میکنید و درآمد کمی دارید، کمکهزینهی شناسایی (Anerkennungszuschuss) تا ۶۰۰ یورو از هزینهها را میدهد. قبل از درخواست شناسایی آن را بخواهید
- اگر بیکار هستید، Jobcenter یا Agentur für Arbeit هم ممکن است هزینه را بدهد
مشاورهی رایگان
- شبکهی IQ (Integration durch Qualifizierung) در همهی ایالتها مشاورهی رایگان شناسایی دارد
- سایت رسمی anerkennung-in-deutschland.de راهنما و فرمها را به چند زبان دارد
چکلیست
- در Anerkennungs-Finder ببینید شغلتان قانونمند است یا نه
- دانشگاه و مدرک را در anabin چک کنید
- اگر لازم است، ارزیابی ZAB را زود درخواست بدهید
- مدارک را ترجمه و برابر اصل کنید
- برای مشاغل قانونمند، کلاس زبان را از همین حالا شروع کنید
- قبل از درخواست، کمکهزینهی ۶۰۰ یورویی را بخواهید
- از مشاورهی رایگان IQ استفاده کنید
پرسش و پاسخ
پرسشهای پرتکرار
برای کار در آلمان حتماً باید مدرکم را شناسایی کنم؟
فقط اگر شغلتان قانونمند (reglementiert) باشد، مثل پزشکی، پرستاری، داروسازی، معلمی، وکالت یا استفاده از عنوان مهندس. برای بیشتر شغلها، مثل برنامهنویسی، اقتصاد یا طراحی، شناسایی برای کار کردن لازم نیست. ولی برای ویزا یا بلو کارت، مدرک دانشگاهی باید شناختهشده یا همارز باشد.
anabin چیست و چطور چک کنم؟
پایگاه رسمی KMK برای دانشگاهها و مدارک خارجی است. در بخش «Institutionen» نام دانشگاه ایرانی را جستجو کنید. علامت H+ یعنی دانشگاه شناختهشده است. بعد در بخش «Abschlüsse» ببینید نوع مدرک شما همارز است یا نه.
ارزیابی ZAB چقدر هزینه دارد و چقدر طول میکشد؟
حدود ۲۰۰ یورو برای اولین درخواست و تا حدود سه ماه بعد از رسیدن مدارک کامل و پرداخت هزینه. درخواست آنلاین است. از خود سایت ZAB هزینهی فعلی را ببینید.
پزشک هستم. چه باید بکنم؟
برای مجوز دائم طبابت (Approbation) مدرکتان با مدرک آلمانی مقایسه میشود و اگر تفاوت زیاد باشد، امتحان دانش (Kenntnisprüfung) میدهید. آلمانی عمومی B2 و امتحان زبان تخصصی پزشکی سطح C1 هم لازم است. تا آن موقع میتوانید مجوز موقت کار (Berufserlaubnis) بخواهید. ادارهی مسئول، ادارهی سلامت ایالتی است که میخواهید در آن کار کنید.
پرستار هستم. چه مسیری دارم؟
پرستاری قانونمند است و شناسایی لازم دارد، معمولاً با آلمانی B1 یا B2 بسته به ایالت. اگر تفاوتهایی باشد، دورهی تطبیق (Anpassungslehrgang) یا امتحان دانش میدهید. با «همکاری شناسایی» (Anerkennungspartnerschaft) میتوانید با کارفرما به آلمان بیایید و همزمان کار و شناسایی را جلو ببرید.
مدرک فنیوحرفهای دارم، نه دانشگاهی. کجا بروم؟
برای شغلهای فنی، صنعتی و بازرگانی به IHK FOSA، و برای حرفههای دستی مثل برقکاری یا نانوایی به اتاق صنایع دستی (Handwerkskammer). آنها همارزی مدرک را با آموزش حرفهای آلمان بررسی میکنند.
منابع رسمی





