خلاصهی سریع
- ۱ثبت آدرس (Anmeldung) یعنی اعلام رسمی محل زندگیتان به ادارهی ثبت سکونت شهر (Bürgeramt). تا ۱۴ روز بعد از نقلمکان اجباری است.
- ۲بدون فرم تأیید صاحبخانه (Wohnungsgeberbestätigung) ثبت انجام نمیشود. اولین چیزی که از صاحبخانه میخواهید همین فرم است.
- ۳ثبت آدرس رایگان است و در پایان گواهی ثبت آدرس (Meldebescheinigung) میگیرید که برای بانک، بیمه، کار و اقامت لازم است.
- ۴در فرم سؤال مذهب هست. اگر مسیحی (کاتولیک یا پروتستان) ثبت شوید، مالیات کلیسا (Kirchensteuer) میدهید، حدود ۸ تا ۹ درصد مالیات بر درآمدتان.
- ۵هرگز ثبت آدرس نخرید. ثبت در آدرسی که در آن زندگی نمیکنید تا ۵۰٬۰۰۰ یورو جریمه دارد و میتواند اقامتتان را به خطر بیندازد.
- ۶۲ تا ۴ هفته بعد از ثبت، شناسهی مالیاتی (Steuer-ID) خودکار با پست برایتان میآید.
در این راهنما۱۷
- ۰۱ثبت آدرس چیست؟
- ۰۲مهلت، ۱۴ روز
- ۰۳مدارک لازم
- ۰۴فرم تأیید صاحبخانه (Wohnungsgeberbestätigung)
- ۰۵گرفتن نوبت (Termin)
- ۰۶برلین
- ۰۷شهرهای دیگر
- ۰۸ثبت آنلاین
- ۰۹هزینه
- ۱۰سر نوبت چه میشود؟
- ۱۱نکتههای مخصوص ایرانیها
- ۱۲۱. مذهب و مالیات کلیسا
- ۱۳۲. هرگز ثبت آدرس نخرید
- ۱۴۳. اتاق در WG یا اجارهی فرعی (Untermiete)
- ۱۵۴. اقامتگاه اصلی و دوم
- ۱۶۵. وقتی از آلمان میروید
- ۱۷چکلیست
ثبت آدرس در آلمان (Anmeldung)، راهنمای کامل برای ایرانیها
اگر تازه به آلمان آمدهاید یا خانه عوض کردهاید، ثبت آدرس اولین کار اداری شماست. بدون آن نمیتوانید راحت حساب بانکی باز کنید، شناسهی مالیاتی بگیرید یا نوبت ادارهی اتباع خارجی را جلو ببرید. در این راهنما همهی مراحل را به فارسی ساده گفتهایم.
ثبت آدرس چیست؟
ثبت آدرس (به آلمانی Anmeldung) یعنی به ادارهی ثبت سکونت شهرتان اعلام کنید کجا زندگی میکنید. این اداره در شهرهای بزرگ Bürgeramt نام دارد و در شهرهای کوچکتر Einwohnermeldeamt یا بخشی از Rathaus (شهرداری) است.
در پایان، برگهای به اسم Meldebescheinigung (گواهی ثبت آدرس) میگیرید که تقریباً همهجا از شما میخواهند.
مهلت، ۱۴ روز
طبق § 17 قانون ثبت سکونت (Bundesmeldegesetz)، باید تا ۱۴ روز بعد از نقلمکان آدرستان را ثبت کنید. هر بار هم که خانه عوض میکنید، دوباره همین کار را در ادارهی شهر جدید انجام میدهید.
در شهرهای بزرگ، بهخصوص برلین، گرفتن نوبت ممکن است چند هفته طول بکشد. اگر به خاطر نبود نوبت دیر شود، معمولاً جریمه نمیشوید. همان روز اول دنبال نوبت بگردید و از تلاشتان اسکرینشات نگه دارید.
مدارک لازم
۱. پاسپورت یا کارت اقامت (Aufenthaltstitel)
۲. فرم تأیید صاحبخانه (Wohnungsgeberbestätigung)، توضیح کامل در بخش بعد
۳. فرم ثبت آدرس (Anmeldeformular)، از سایت شهر دانلود و پر کنید. بعضی شهرها سر نوبت فرم را میدهند.
۴. اگر متأهل هستید و با همسرتان ثبت میکنید: سند ازدواج، معمولاً با ترجمهی رسمی. راهنمای ترجمهی رسمی
۵. اگر فرزند دارید: شناسنامه یا پاسپورت فرزندان
قرارداد اجاره معمولاً لازم نیست، ولی همراه داشتنش ضرری ندارد.
فرم تأیید صاحبخانه (Wohnungsgeberbestätigung)
فرمی است که صاحبخانه یا کسی که خانه را به شما داده امضا میکند و تأیید میکند شما در آن آدرس زندگی میکنید. طبق § 19 قانون ثبت سکونت، موظف است آن را ظرف دو هفته به شما بدهد، وگرنه تا ۱۰۰۰ یورو جریمه میشود.
در فرم اینها میآید:
- نام و آدرس صاحبخانه و امضای او
- نام شما و همهی کسانی که با شما نقلمکان کردهاند
- آدرس دقیق خانه
- تاریخ نقلمکان (Einzugsdatum)
بدون این فرم ثبت آدرس انجام نمیشود. همان روز امضای قرارداد اجاره، فرم را از صاحبخانه بخواهید.
اگر صاحبخانه فرم را نمیدهد
۱. با ایمیل محترمانه درخواست کنید و به § 19 BMG اشاره کنید
۲. یک هفته وقت بدهید
۳. اگر باز نداد، به Bürgeramt خبر بدهید. اداره خودش با صاحبخانه تماس میگیرد.
بیشتر وقتها همان اشاره به قانون کافی است.
گرفتن نوبت (Termin)
برلین
- سایت رسمی: service.berlin.de، بخش «Anmeldung einer Wohnung»
- در برلین میتوانید به هر Bürgeramt در شهر بروید، نه فقط منطقهی خودتان
- نوبتهای لغوشده زود پر میشوند. صبح زود سایت را چند بار نگاه کنید
- برای نوبت پول ندهید. فروش نوبت ادارهها در برلین رایج است و نوبتهای خریدهشده ممکن است باطل شوند
شهرهای دیگر
- در هامبورگ، مونیخ، کلن، فرانکفورت و اشتوتگارت معمولاً ظرف ۱ تا ۳ هفته نوبت پیدا میشود
- در شهرهای کوچکتر و دانشگاهی معمولاً همان هفته
- سایت شهر خودتان را با جستجوی «Anmeldung» بههمراه نام شهر پیدا کنید
ثبت آنلاین
در بعضی شهرها میتوانید آنلاین ثبت کنید، به شرطی که کارت اقامت یا کارت شناساییتان قابلیت شناسایی آنلاین (eID) داشته باشد. تازهواردی که هنوز کارت اقامت ندارد، معمولاً باید حضوری برود.
هزینه
ثبت آدرس رایگان است. نسخهی دوبارهی گواهی ثبت آدرس در بعضی شهرها چند یورو هزینه دارد.
سر نوبت چه میشود؟
۱. کارمند مدارک را بررسی میکند
۲. اطلاعاتتان را وارد سیستم میکند: نام، تاریخ تولد، ملیت، وضعیت تأهل و مذهب
۳. گواهی ثبت آدرس (Meldebescheinigung) را همانجا میگیرید
۴. ۲ تا ۴ هفته بعد، شناسهی مالیاتی (Steuer-ID) خودکار با پست میآید. راهنمای Steuer-ID
قبل از رفتن، برگه را با دقت بخوانید. نام شما دقیقاً مثل پاسپورت نوشته میشود و همین نوشتار روی حساب بانکی، بیمه و نامههای اداری تکرار میشود. اگر اشتباهی در نام، تاریخ تولد یا مذهب دیدید، همانجا بگویید.
گواهی ثبت آدرس را برای این کارها لازم دارید:
- باز کردن حساب بانکی. راهنمای حساب بانکی
- ثبتنام در بیمهی درمانی. راهنمای بیمهی درمانی
- نوبت ادارهی اتباع خارجی و تمدید اقامت
- قرارداد موبایل، اینترنت و برق
- ثبتنام دانشگاه، مدرسه یا مهدکودک
یک عکس از گواهی در گوشی و خود برگه را در پوشهی مدارکتان نگه دارید. بعضی ادارهها اصل برگه را میخواهند.
نکتههای مخصوص ایرانیها
۱. مذهب و مالیات کلیسا
در فرم سؤال مذهب هست. اگر کاتولیک یا پروتستان ثبت شوید، مالیات کلیسا (Kirchensteuer) از حقوقتان کم میشود، ۸ درصد مالیات بر درآمد در بایرن و بادنوورتمبرگ و ۹ درصد در ایالتهای دیگر.
- اسلام در آلمان مالیات مذهبی ندارد
- اگر دین خاصی ندارید یا نمیخواهید اعلام کنید، «keine» یا «konfessionslos» بنویسید
- اگر در آلمان یا جای دیگر غسل تعمید گرفتهاید و عضو کلیسای کاتولیک یا پروتستان شدهاید، شما عضو حساب میشوید و مالیات کلیسا به شما تعلق میگیرد. خروج از کلیسا (Kirchenaustritt) کار جداگانهای است که در Standesamt یا دادگاه محلی انجام میشود
۲. هرگز ثبت آدرس نخرید
بعضیها در گروههای تلگرامی «ثبت آدرس» در آدرسی که در آن زندگی نمیکنید را میفروشند. به این کار ثبت صوری (Scheinanmeldung) میگویند و برای کسی که فرم تأیید جعلی امضا کند تا ۵۰٬۰۰۰ یورو جریمه دارد. برای شما هم میتواند به جریمه، مشکل در اقامت و تمدید آن ختم شود. اگر خانه پیدا نمیکنید، با ادارهی اتباع یا یک مشاور صحبت کنید.
۳. اتاق در WG یا اجارهی فرعی (Untermiete)
اگر از مستأجر اصلی اتاق گرفتهاید، مستأجر اصلی فرم تأیید را امضا میکند، نه صاحبخانه. مستأجر اصلی باید برای اجاره دادن اتاق، اجازهی کتبی صاحبخانه را داشته باشد. اگر این اجازه نباشد، ممکن است برای خودش مشکل درست شود، پس قبل از امضای قرارداد بپرسید.
۴. اقامتگاه اصلی و دوم
اگر در دو شهر زندگی میکنید، مثلاً دانشگاه در یک شهر و همسر در شهر دیگر، یکی اقامتگاه اصلی (Hauptwohnsitz) و دیگری اقامتگاه دوم (Nebenwohnsitz) است. اقامتگاه اصلی جایی است که بیشتر وقتتان را آنجا میگذرانید.
خیلی از شهرها برای اقامتگاه دوم مالیات خانهی دوم (Zweitwohnungsteuer) میگیرند. در برلین ۱۵ درصد اجارهی سالانهی بدون هزینههای جانبی است. شهرهای دیگر نرخ خودشان را دارند.
۵. وقتی از آلمان میروید
اگر برای همیشه یا مدت طولانی از آلمان میروید، خروجتان را اعلام کنید (Abmeldung)، حداکثر تا ۲ هفته بعد از رفتن. گواهی خروج (Abmeldebescheinigung) را برای بستن قرارداد موبایل، بیمه، رادیو و تلویزیون (Rundfunkbeitrag) و پس گرفتن پول بازنشستگی لازم دارید.
چکلیست
- همین امروز سایت Bürgeramt شهرتان را باز کنید و دنبال نوبت بگردید
- فرم تأیید صاحبخانه (Wohnungsgeberbestätigung) را بگیرید
- فرم ثبت آدرس را دانلود و پر کنید، به سؤال مذهب دقت کنید
- روز نوبت: پاسپورت، فرم تأیید و فرم ثبت را ببرید
- گواهی ثبت آدرس را قبل از رفتن بخوانید و نگه دارید
- منتظر شناسهی مالیاتی بمانید، ۲ تا ۴ هفته
- قدم بعدی: حساب بانکی، بیمهی درمانی، نوبت ادارهی اتباع
پرسش و پاسخ
پرسشهای پرتکرار
اگر مهلت ۱۴ روز را از دست بدهم چه میشود؟
طبق قانون تا ۱۰۰۰ یورو جریمه ممکن است، ولی وقتی تأخیر به خاطر کمبود نوبت باشد، ادارهها معمولاً جریمه نمیکنند. از تلاشتان برای گرفتن نوبت عکس صفحه (اسکرینشات) بگیرید و نگه دارید.
بدون فرم تأیید صاحبخانه میتوانم ثبت کنم؟
نه. فرم Wohnungsgeberbestätigung طبق § 19 BMG اجباری است و صاحبخانه یا مستأجر اصلی باید آن را امضا کند. صاحبخانه موظف است آن را ظرف دو هفته به شما بدهد.
در هتل یا Airbnb هستم. میتوانم ثبت کنم؟
اقامت کوتاه در هتل به حساب سکونت نمیآید. اگر واقعاً چند ماه در یک خانه، حتی خانهای که از Airbnb اجاره کردهاید، زندگی میکنید و صاحبخانه فرم تأیید را امضا کند، ثبت ممکن است. چیزی که مهم است زندگی واقعی در آن آدرس است، نه سایتی که خانه را از آن گرفتهاید.
در WG زندگی میکنم. چه کسی فرم را امضا کند؟
کسی که خانه را به شما داده. اگر از صاحبخانه اجاره کردهاید، صاحبخانه. اگر از مستأجر اصلی (Hauptmieter) اتاق گرفتهاید، مستأجر اصلی، که باید برای اجاره دادن اتاق اجازهی صاحبخانه را داشته باشد.
ثبت آدرس با اجازهی اقامت (Aufenthaltstitel) فرق دارد؟
بله. ثبت آدرس اعلام محل زندگی است و اجازهی اقامت، اجازهی ماندن در آلمان. ولی ادارهی اتباع خارجی (Ausländerbehörde) معمولاً گواهی ثبت آدرس را میخواهد، پس اول ثبت آدرس، بعد نوبت ادارهی اتباع.
میتوانم دو آدرس ثبت کنم؟
بله، یکی اقامتگاه اصلی (Hauptwohnsitz) و دیگری اقامتگاه دوم (Nebenwohnsitz). خیلی از شهرها برای اقامتگاه دوم مالیات میگیرند، مثلاً برلین ۱۵ درصد اجارهی سالانهی بدون هزینههای جانبی. قبل از ثبت، قانون شهرتان را ببینید.
میتوانم آنلاین ثبت کنم؟
در بعضی شهرها بله، به شرطی که کارت اقامت یا کارت شناسایی شما قابلیت شناسایی آنلاین (eID) داشته باشد و فرم تأیید صاحبخانه را داشته باشید. برای تازهواردی که هنوز کارت اقامت ندارد، معمولاً باید حضوری بروید.
وقتی از آلمان میروم چه کنم؟
باید خروجتان را اعلام کنید (Abmeldung)، حداکثر تا ۲ هفته بعد از رفتن. این کار برای بستن قراردادها، بیمه و مالیات لازم است و در خیلی از شهرها آنلاین یا با نامه هم ممکن است.
منابع رسمی





