خلاصهی سریع
- ۱با گواهینامهی ایرانی فقط ۶ ماه پس از ساکن شدن در آلمان میتوانید رانندگی کنید. بعد از آن رانندگی جرم است، نه یک جریمهی ساده.
- ۲ایران در فهرست کشورهای تبدیل بدون آزمون نیست، پس آزمون نظری و عملی لازم است.
- ۳برای تبدیل، کلاس و ساعت رانندگی اجباری نیست. ولی آزمون عملی با ماشین آموزشگاه و مربی برگزار میشود، پس به یک آموزشگاه نیاز دارید.
- ۴برای درخواست تبدیل مهلتی وجود ندارد، ولی ادارهها چند هفته تا چند ماه کار دارند. زود درخواست بدهید تا بعد از ماه ششم بدون گواهینامه نمانید.
- ۵هزینههای رسمی کم است: اداره حدود ۴۵ یورو، آزمون نظری حدود ۲۵ یورو، آزمون عملی حدود ۱۲۰ یورو. بخش بزرگ هزینه، آموزشگاه است.
- ۶آزمون نظری به فارسی نیست، ولی به انگلیسی و عربی هست، و از ۱ آوریل ۲۰۲۷ به کرمانجی هم.
در این راهنما۱۰
تبدیل گواهینامهی ایرانی به آلمانی
گواهینامهی ایرانی در آلمان مستقیم تبدیل نمیشود. باید آزمون نظری و عملی بدهید، ولی برخلاف چیزی که زیاد شنیده میشود، کلاس و ساعت رانندگی اجباری نیست. این راهنما میگوید تا کی میتوانید رانندگی کنید، چه مدارکی لازم است و چطور با کمترین هزینه گواهینامهی آلمانی بگیرید.
حقوقی نیست. این راهنما بر اساس قانون گواهینامهی آلمان (FeV) و سایت ادارهها نوشته شده. قوانین و رویهی شهرها فرق دارد؛ پیش از اقدام از ادارهی گواهینامهی شهرتان بپرسید.
مهلت ۶ ماه
- با گواهینامهی ایرانی ۶ ماه پس از ساکن شدن در آلمان میتوانید رانندگی کنید (§ 29 FeV)
- قانون «ساکن شدن» را ملاک میگیرد. مونیخ از اولین ثبت آدرس حساب میکند و هامبورگ از ورود. از تاریخ زودتر حساب کنید
- سفر به ایران مهلت را متوقف نمیکند
- در این ۶ ماه ترجمهی گواهینامه یا گواهینامهی بینالمللی همراه داشته باشید
- اگر ثابت کنید کمتر از ۱۲ ماه در آلمان میمانید، اداره میتواند مهلت را تا ۶ ماه دیگر تمدید کند
بعد از ماه ششم رانندگی با گواهینامهی ایرانی جرم است (§ 21 StVG): جریمهی نقدی یا تا یک سال زندان، و ممکن است ماشین توقیف شود. در تصادف، بیمه خسارت طرف مقابل را میدهد ولی میتواند بخشی را از شما پس بگیرد.
چرا آزمون لازم است؟
آلمان فقط گواهینامهی کشورهای فهرست Anlage 11 را بدون آزمون یا با آزمون کمتر تبدیل میکند، مثل ژاپن، کرهی جنوبی، سوئیس، بریتانیا، اسرائیل و چند ایالت آمریکا. ایران در این فهرست نیست، پس برای تبدیل باید آزمون نظری و آزمون عملی بدهید (§ 31 Abs. 2 FeV).
کلاس اجباری نیست
برای تبدیل، قوانین آموزش اجرا نمیشود. یعنی:
- ۱۴ جلسهی کلاس نظری اجباری نیست
- ساعتهای ویژهی اتوبان، جاده و شب اجباری نیست
- فقط باید آزمونها را قبول شوید
ولی آزمون عملی با ماشین آموزشگاه و در حضور مربی برگزار میشود. پس باید با یک آموزشگاه (Fahrschule) قرار بگذارید تا شما را برای آزمون معرفی کند. چند جلسه تمرین لازم دارید، به تجربهتان بستگی دارد. اگر سالها در ایران رانندگی کردهاید، معمولاً چند جلسه برای یاد گرفتن قواعد آلمان کافی است. اگر آموزشگاهی بستهی کامل ۱۴ کلاس و ۱۲ ساعت ویژه را اجباری معرفی کرد، بپرسید چرا.
مدارک
بیشتر ادارهها اینها را میخواهند:
- پاسپورت و اجازهی اقامت
- گواهی ثبت آدرس (Meldebescheinigung). راهنمای ثبت آدرس
- گواهینامهی ایرانی اصل، که هنگام درخواست هنوز معتبر باشد
- ترجمهی گواهینامه از مترجم رسمی سوگندخورده یا ADAC. مترجمهای رسمی فارسی
- عکس بیومتریک
- گواهی آزمون بینایی (Sehtest)، از عینکفروشی یا چشمپزشک
- گواهی دورهی کمکهای اولیه (Erste-Hilfe-Kurs، ۹ جلسهی آموزشی)، معمولاً یک روز
- اعلام کتبی که گواهینامهی ایرانی هنوز معتبر است
هر شهر ممکن است چیزی اضافه بخواهد. مثلاً هامبورگ مدرکی میخواهد که دستکم ۶ ماه در کشور صادرکننده زندگی کردهاید، و مونیخ گواهی ثبت آدرس کامل با تاریخ اولین ثبت در آلمان. فهرست شهر خود را پیش از نوبت ببینید.
قدمبهقدم
۱. ترجمه را سفارش دهید، آزمون بینایی و کمکهای اولیه را انجام دهید و عکس بگیرید ۲. با یک آموزشگاه قرار بگذارید. بعضی ادارهها نام آموزشگاه را در درخواست میخواهند ۳. درخواست تبدیل را در ادارهی گواهینامه (Führerscheinstelle یا Fahrerlaubnisbehörde) شهرتان بدهید ۴. منتظر بمانید تا اداره پرونده را به مرکز آزمون (TÜV یا DEKRA) بفرستد ۵. آزمون نظری: ۳۰ سؤال، حداکثر ۱۰ امتیاز منفی ۶. آزمون عملی: باید ظرف ۱۲ ماه پس از قبولی نظری انجام شود، وگرنه نظری باطل میشود ۷. گواهینامهی آلمانی را در برابر تحویل گواهینامهی ایرانی میگیرید. پیش از آن کپی برابر اصل بگیرید
اگر در آزمونی رد شدید، معمولاً پس از دو هفته میتوانید دوباره امتحان بدهید.
زمان انتظار ادارهها
زود درخواست بدهید. فقط بررسی پرونده پیش از آزمونها، چند هفته تا چند ماه است:
- برلین: در نوامبر ۲۰۲۶ اداره حدود ۸ تا ۹ هفته عقب بود
- مونیخ: تا ۱۴ هفته
- هامبورگ: ساخت کارت حدود ۳ تا ۴ هفته
اگر مثلاً در ماه سوم درخواست بدهید، بهاحتمال زیاد پیش از پایان ۶ ماه گواهینامهی آلمانی ندارید. برای درخواست تبدیل مهلت قانونی نیست و حرف «سه سال» شایعه است، ولی بعد از ماه ششم تا گرفتن گواهینامهی آلمانی نمیتوانید رانندگی کنید.
هزینه
| مورد | هزینه |
|---|---|
| ادارهی گواهینامه | حدود ۴۵ یورو (بسته به شهر و کلاس تا حدود ۷۵ یورو) |
| آزمون نظری (TÜV/DEKRA) | حدود ۲۵ یورو |
| آزمون عملی (TÜV/DEKRA) | حدود ۱۱۷ تا ۱۳۰ یورو |
| آموزشگاه | هزینهی معرفی به آزمونها، ماشین آزمون و جلسههای تمرین؛ از چند آموزشگاه قیمت بگیرید |
| ترجمه، آزمون بینایی، کمکهای اولیه، عکس | قیمت آزاد؛ از چند جا بپرسید |
بخش بزرگ هزینه، آموزشگاه است. چون کلاس اجباری نیست، فقط برای جلسههایی که واقعاً لازم دارید پول بدهید و قیمت را کتبی بگیرید.
زبان آزمون
- آزمون نظری به فارسی نیست. زبانها: آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، یونانی، ایتالیایی، لهستانی، پرتغالی، رومانیایی، روسی، کرواتی، اسپانیایی، ترکی و عربی؛ از ۱ آوریل ۲۰۲۷ کرمانجی و اوکراینی هم
- مترجم در آزمون مجاز نیست
- آزمون عملی به آلمانی است
- بیشتر ایرانیها انگلیسی را انتخاب میکنند. کردهای کرمانجیزبان از آوریل ۲۰۲۷ میتوانند کرمانجی را انتخاب کنند
دادخواستی با حدود ۳۴ هزار امضا برای برگرداندن فارسی به آزمون، در مارس ۲۰۲۶ در مجلس آلمان بررسی شد. وزارت حملونقل گفت اگر نیاز روشن باشد با آن مخالف نیست، ولی آمار تقاضا ندارد. تا این لحظه تصمیمی اعلام نشده.
نکتهها برای ایرانیها
- تمدید پس از مهاجرت: گواهینامهای که پس از ساکن شدن در آلمان در ایران صادر یا با اعتبار جدید تمدید شده، معمولاً حساب نمیشود. پیش از اقدام بپرسید
- پناهجوها: بعضی ادارهها پاسپورت ملی میخواهند. دادگاه اداری فدرال در ۲۰۱۶ گفته مدرک اقامت پناهجویی با عکس میتواند کافی باشد. پیش از درخواست با مشاورهی پناهندگی صحبت کنید. راهنمای پناهندگی
- عادتهای رانندگی: توقف کامل پشت تابلوی ایست، حق تقدم راست در تقاطعهای بیتابلو (rechts vor links)، چراغ راهنما برای هر تغییر مسیر و فاصلهی کافی، در آزمون بسیار مهم است
- بیمهی ماشین: سابقهی بدون تصادف در ایران معمولاً در آلمان حساب نمیشود و سال اول بیمه گران است. از بیمه بپرسید آیا گواهی سابقهی بدون تصادف از ایران را قبول میکند
چکلیست
- تاریخ ورود و ثبت آدرس را یادداشت کنید و ۶ ماه را از تاریخ زودتر حساب کنید
- ترجمهی گواهینامه یا گواهینامهی بینالمللی را همیشه همراه داشته باشید
- آزمون بینایی، کمکهای اولیه و عکس
- از چند آموزشگاه قیمت کتبی بگیرید
- در ماه اول یا دوم درخواست تبدیل بدهید
- آزمون نظری را به انگلیسی یا زبان دیگری که بلدید آماده کنید
- پیش از تحویل، از گواهینامهی ایرانی کپی برابر اصل بگیرید
- بعد از ماه ششم بدون گواهینامهی آلمانی رانندگی نکنید
پرسش و پاسخ
پرسشهای پرتکرار
با گواهینامهی ایرانی تا کی میتوانم در آلمان رانندگی کنم؟
تا ۶ ماه پس از اینکه در آلمان ساکن شدید. ادارهها معمولاً تاریخ اولین ثبت آدرس (Anmeldung) را حساب میکنند، بعضی تاریخ ورود را. امنتر است از تاریخ زودتر حساب کنید. در این مدت ترجمهی گواهینامه یا گواهینامهی بینالمللی را همراه داشته باشید.
آیا برای تبدیل باید کلاس نظری و ساعت رانندگی بگذرانم؟
نه. برای تبدیل گواهینامهی ایرانی، قانون آموزش اجباری را لازم نمیداند (§ 31 Abs. 2 FeV). ولی آزمون عملی با ماشین آموزشگاه و حضور مربی برگزار میشود، پس باید با یک آموزشگاه قرار بگذارید. اینکه چند جلسه تمرین لازم دارید، به خودتان بستگی دارد.
اگر بعد از ۶ ماه رانندگی کنم چه میشود؟
رانندگی بدون گواهینامهی معتبر است و طبق § 21 StVG جرم است: جریمهی نقدی یا تا یک سال زندان، و ماشین ممکن است توقیف شود. اگر تصادف کنید، بیمه خسارت طرف مقابل را میدهد، ولی میتواند بخشی از آن را از شما پس بگیرد.
آیا مهلتی برای درخواست تبدیل هست؟
نه، مهلت قانونی برای درخواست وجود ندارد و حرف «سه سال» شایعه است. ولی گواهینامهی ایرانی باید هنگام درخواست هنوز معتبر باشد، و بعد از ماه ششم تا وقتی گواهینامهی آلمانی نگرفتهاید نمیتوانید رانندگی کنید.
آزمون نظری به فارسی هست؟
نه. آزمون به آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، یونانی، ایتالیایی، لهستانی، پرتغالی، رومانیایی، روسی، کرواتی، اسپانیایی، ترکی و عربی برگزار میشود؛ کرمانجی و اوکراینی از ۱ آوریل ۲۰۲۷ اضافه میشوند. مترجم هم مجاز نیست. دادخواستی برای اضافه شدن فارسی در مارس ۲۰۲۶ در مجلس آلمان بررسی شد و هنوز نتیجهای اعلام نشده.
گواهینامهی ایرانیام را پس میگیرم؟
گواهینامهی آلمانی فقط در برابر تحویل گواهینامهی ایرانی داده میشود. اداره آن را نگه میدارد. پیش از تحویل از آن کپی برابر اصل بگیرید.
گواهینامهام را بعد از آمدن به آلمان در ایران تمدید کردهام. مشکلی هست؟
ممکن است. گواهینامهای که در زمان سکونت شما در آلمان صادر یا با اعتبار جدید تمدید شده، معمولاً برای رانندگی و تبدیل حساب نمیشود. پیش از هر کاری از ادارهی گواهینامهی شهرتان بپرسید.
گواهینامهی موتورسیکلت ایرانی هم تبدیل میشود؟
بله، با همان روش. برای هر کلاسی که میخواهید تبدیل شود، آزمون نظری و عملی همان کلاس لازم است.
منابع رسمی





